Publicaties

Harmen Verboom voor Life MICA op pad in Rijnstrangen


DNA-mapping: monsters verzamelen in onderzoeksgebieden

Een van de onderdelen van het Life MICA-programma is DNA mapping. Het doel is om hiermee de migratieroutes van muskusratten in beeld te brengen. De aanwezigheid van muskusratten is van februari 2020 tot en met januari 2021 in kaart gebracht.

De huidige populaties van Friesland en een gebied van 20 km rondom Friesland inclusief Noord-Holland noord worden geanalyseerd. Hiervoor is in ieder atlasblok (5 bij 5 km) getracht om 3 muskusratten te vangen: een ram, een moer en een jong dier. Van deze muskusratten wordt een genetisch profiel gemaakt. Dit profiel wordt vergeleken met het profiel van de andere verzamelde muskusratten. Het doel is om de familieverbanden van de gevangen dieren vast te stellen. Hieruit kunnen vervolgens migratieroutes gedestilleerd worden.

De resultaten worden in het laatste kwartaal van 2021 verwacht. Direct aansluitend worden slimme camaravallen langs de migratieroutes geplaatst om trekkende muskusratten te signaleren.

In 2022 worden er opnieuw monsters verzameld in Friesland.


Download Protocol DNA-monstername muskusrat Friesland e.o.

Veldprotocol wildcamera’s

Voor het juist installeren van de wildcamera’s is het veldprotocol opgesteld. In het veldprotocol staat onder andere vermeld de instellingen van de camera en hoe de foto’s in te laden naar Agouti.


Download Protocol cameravallen

Veldprotocol eDNA

Dit veldprotocol bestaat uit 5 stappen.

Het protocol start met een jaarlijkse monitoring van alle waterwegen middels trajecten van 5 km (Stap 1). Als in een trajectmonster muskusrat-eDNA wordt aangetroffen, volgt het nauwkeuriger lokaliseren met watermonsters om de 1 km en 100 m (Stap 2). De eDNA-resultaten hiervan maken gericht speuren en nauwkeurige plaatsing van vallen mogelijk (Stap 3). Na een (succesvolle) vangperiode worden er opeenvolgende controles uitgevoerd rondom elke vangst/eDNA-locatie om te bevestigen dat er geen muskusratten meer zijn op de speurlocatie en er geen verdrijving heeft plaatsgevonden (Stappen 4 en 5).

Mocht er toch een watermonster eDNA-positief zijn, dan worden Stappen 3-5 net zo lang doorlopen totdat er geen muskusrat-eDNA meer wordt gedetecteerd. Hiermee wordt het speurgebied muskusratvrij verklaard. Het gebied gaat dan weer mee in de reguliere monitoring.

Alternatief startpunt: Als er een muskusrat-melding door burgers wordt gedaan, stelt de bestrijder ter plekke vast of er sprake is van mogelijke aanwezigheid van muskusratten. Als dat zo is, dan start het veldprotocol vanaf Stap 2: lokalisering.


Download Veldprotocol eDNA

Bye bye, muskusrat

In internationaal verband hebben waterschappen de strijd aangebonden met muskus- en beverratten. In het Life MICA project werken ze daartoe sinds 2019 met partners in Duitsland en België. Het doel van dit project: innoveren en samenwerken om de populatie muskus- en beverratten in de onderzoeksgebieden zo laag mogelijk te krijgen.


Download HetWaterschap-dec2019-pagina17